Leesbevorderingsnetwerken BoekStart de Bibliotheek op school PO/VO/MBO Tel mee met Taal
BoekStartde Bibliotheek op school PO/VO/MBOLeesbevorderingsnetwerken

De Bibliotheek op school

Hier vindt u:

- De brochures Meer lezen, beter in taal en Praktijkervaringen de Bibliotheek op school
- De nieuwsbrieven van de Bibliotheek op school
- De film Meer lezen, beter in taal met Kees Broekhof
- De factsheet exploitatiemodel de Bibliotheek op school primair onderwijs
- Achtergrondinformatie rond de Bibliotheek op school primair onderwijs
- De factsheet exploitatiemodel de Bibliotheek op school voortgezet onderwijs
- Achtergrondinformatie rond de Bibliotheek op school voortgezet onderwijs
- De site pro.debibliotheekopschool.nl voor bibliotheekmedewerkers; de site debibliotheekopschool.nl voor ouders en leerkrachten en docenten

Logo Bibliotheek op school

Bijna 90% van de Bibliotheken doet mee met de Bibliotheek op school in het primair onderwijs. Er is een aantoonbare relatie tussen het (voor)lezen van boeken en het terugdringen van taalachterstanden en voorkomen van laaggeletterdheid. Via deze nauwe samenwerking met scholen wordt gewerkt aan het verhogen van taalvaardigheid en leesmotivatie. Zie ook de brochures Meer lezen, beter in taal - basisschool en Meer lezen, beter in taal - vmbo.

De Bibliotheek op school - primair onderwijs
In 2012 hebben Stichting Lezen en de bibliotheeksector gekozen voor een landelijke aanpak  voor basisscholen. Het project Bibliotheek op de Basisschool ging over in dit landelijke initiatief de Bibliotheek op school PO (primair onderwijs). Eind 2019 doen 3.213 basisscholen (48%) mee aan deze aanpak die door 127 (88%) van de 145 basisbibliotheken wordt aangeboden.

De Bibliotheek op school - voortgezet onderwijs
De succesvolle aanpak van de Bibliotheek op school PO is voor Kunst van Lezen aanleiding geweest in 2013 te kiezen voor een uitbreiding naar het voortgezet onderwijs (VO), met name richting het moeilijk te bereiken vmbo. Die uitbreiding biedt de Bibliotheken een strategische aanpak voor structureel samenwerken met het voortgezet onderwijs. De pijlers zijn collectie, lezen en mediawijsheid. Iedere pijler heeft een keuzemenu bestaande uit een aantal bouwstenen die o.a. voortkomen uit (elementen van) bestaande Bibliotheekprojecten. Eind 2019 doen 239 vmbo-scholen via 69 basisbibliotheken mee aan de Bibliotheek op school vo.

Voor meer informatie: pro.debibliotheekopschool.nl, waar ook de toolkit te vinden is.

Vanaf 2013 wordt de strategische coördinatie van de Bibliotheek op school PO uitgevoerd door Kunst van Lezen. In 2015 is de uitvoering van de Bibliotheek op school door het kernteam de Bibliotheek op school van SPN overgenomen. Zij staan in contact met de POI-coördinatoren die op hun beurt weer in contact staan met de educatief specialisten van de basisbibliotheken.

Cultuurhistorische canon
Vanaf september 2010 is de Canon van Nederland opgenomen in de kerndoelen van het basisonderwijs en onderbouw voortgezet onderwijs. De centrale site van de canon is canonvannederland.nl, de gelijknamige organisatie is verantwoordelijk voor implementatie van de vijftig vensters in het onderwijs. Kunst van Lezen heeft in 2010 de vijftig canonvensters vanuit een literair perspectief toegankelijk gemaakt voor het onderwijs, door jeugdboeken te koppelen aan de vensters. Vanaf 2012 is het onderdeel canon ondergebracht bij de pijler ‘collectie’ binnen de Bibliotheek op school. Tot op heden worden de titellijsten regelmatig ververst voor zowel kinderen als jongeren vanaf 15 jaar.

De Bibliotheek op school in het mbo
In 2016 verscheen de brochure Meer Lezen, beter in taal in het mbo. Hierin wordt aangetoond dat door meer vrij lezen en meer leesplezier, studenten meer leeskilometers maken en waardoor de lees- en taalvaardigheid van studenten in het mbo verbetert. Tegen deze achtergrond is Kunst van Lezen in 2017-2018 gestart met drie pilots de Bibliotheek op school in het mbo. In 2019 en 2020 zijn vervolgpilots gestart. Sinds 2018 zijn twee succesvolle conferenties georganiseerd. Lees het verslag van de Conferentie Meer lezen, beter in taal in het mbo 2019.

De Bibliotheek op school in het mbo is een voortzetting van het programma voor het vmbo, het basisonderwijs, VVE en kinderopvang, bestaande uit bouwstenen: werkend aan een doorgaande lijn van 0-20 jaar. Met de resultaten van de pilots geeft Kunst van Lezen invulling aan die bouwstenen voor het mbo: netwerk & beleid, expertise, collectie, digitaal portaal, lees- en mediaplan, activiteiten en monitor.

De Bibliotheek op school pabo
De Bibliotheek op school is inmiddels voor veel basisscholen en bibliotheken een ingeburgerde werkwijze om leesbevordering op basisscholen een vaste plek te geven. Hierdoor lezen leerlingen (en leerkrachten) meer en worden ze beter in taal. Vanuit de doorgaande lijn is het zinvol om pabo’s erbij te betrekken, opdat aankomende leerkrachten voorbereid worden op hun latere rol als leesbevorderaar.

Kunst van Lezen verkent daarom sinds najaar 2017 via pilots op inmiddels 9 pabo’s hoe bibliotheken rond de Bibliotheek op school kunnen samenwerken met de pabo. Doel is te onderzoeken hoe pabo-docenten intensiever te betrekken zijn bij de aanpak van de Bibliotheek op school en hoe ze de visie en aanpak een plek in het pabo-curriculum kunnen geven. Daarnaast wordt gekeken hoe studenten voorbereid kunnen worden op de aanpak van de Bibliotheek op school die ze (mogelijk) aantreffen op hun stage scholen. Begin 2020 vond het Pabocongres OP KOP! plaats in Amersfoort over leesbevordering en eerste praktijkervaringen binnen de pilots. Van de pilot op Pabo NHL Stenden Groningen en Biblionet Groningen is een praktijkbeschrijving gepubliceerd.

Pabo Voorleeswedstrijd 2019
Bij de Pabo Voorleeswedstrijd lezen pabostudenten voor uit een historisch jeugdboek, passend bij de vensters van de Canon van Nederland. In schooljaar 2018-2019 hebben 38 van de 40 pabo’s meegedaan en zijn circa 5.500 studenten (luisteraars en voorlezers) bereikt. Schooljaar 2019-2020 heeft er geen finale plaatsgevonden door de coronamaatregelen. Als alternatief hebben we de voorleesestafette De Pabo Leest Voor! georganiseerd. Twintig pabostudenten hebben in een estafette De zee kwam door de brievenbus van Selma Noort voorgelezen.

Lokaal Besteden, Vakantielezen en Lezen is leuk!
Kunst van Lezen heeft vele jaren intensief samengewerkt met Stichting Kinderpostzegels Nederland.

Bij het project Lokaal Besteden (2018 en 2019) konden scholen, afhankelijk van het bedrag dat zij hadden opgehaald met de Kinderpostzegelactie, tussen de € 250 en € 1.000 euro besteden aan themapakketten met boeken. NBD Biblion en Stichting Lezen hebben de themapakketten samengesteld met een gevarieerd en actueel aanbod.

Het project Vakantielezen heeft als doel de zomerleesdip bij kinderen in groep 3 en 4 tegen te gaan. Stichting Kinderpostzegels heeft dit project van 2016 t/m 2018 ondersteund. Sinds 2019 werkt Kunst van Lezen samen met Stichting De Versterking aan dit project.

Het project Lezen is leuk! (2014 t/m 2019) richt zich op de ondersteuning van basisscholen die voornamelijk in krimpgebieden liggen. Honderdvijftig scholen in deze gebieden waar het aantal leerlingen eerder daalt dan stijgt, krijgen een speciale boekenkast, gevuld met actuele boeken voor alle groepen van het basisonderwijs. Daardoor verbetert de leesomgeving op de scholen, waar leerlingen en hun ouders gestimuleerd worden om meer (voor) te lezen. Bovendien krijgen alle kinderen een Boekenbon van 10 euro, waarmee ze tijdens de aftrap van het project een boek voor zichzelf kunnen uitzoeken. De scholen die de goedgevulde boekenkast ontvangen gaan meedoen aan het programma de Bibliotheek op school.

Bibliotheek op school