Leesbevorderingsnetwerken BoekStart de Bibliotheek op school PO/VO/MBO Tel mee met Taal
BoekStartde Bibliotheek op school PO/VO/MBOLeesbevorderingsnetwerken

Kunst van Lezen


Projectplannen, aanvragen, rapportages en brochures rond Kunst van Lezen zijn hier te vinden: achtergrondinformatie.

 

Bekijk de introductiefilm over Kunst van Lezen.
Abonneer u op de strategische nieuwsbrief van Kunst van Lezen.

Logo Kunst van Lezen

Kunst van Lezen baseert zich op vier pijlers die samen het woord LEES vormen:

Tel mee met Taal wordt verlengd tot en met 2024
In maart 2019 hebben de bewindspersonen van OCW, SZW, VWS en BZK in een brief aan de Tweede Kamer aangekondigd dat Tel mee met Taal (en dus ook Kunst van Lezen) wordt voortgezet tot en met 2024. Zie voor meer informatie: Kamerbrief Samen aan de slag voor een vaardig Nederland: vervolgaanpak laaggeletterdheid 2020-2024.

In februari 2020 is het Activiteitenplan Kunst van Lezen 2020-2024 goedgekeurd door de directie Media & Creatieve Industrie van het ministerie van OCW. Stichting Lezen heeft in afstemming met de KB dit activiteitenplan ingediend.

Binnen Kunst van Lezen worden de komende vijf jaar de drie programmalijnen Boekstart, de Bibliotheek op school en leesbevorderingsnetwerken voortgezet en beperkt uitgebreid:

  1. BoekStart voor baby's, BoekStart in de kinderopvang en de BoekStartcoach - 0-4 jaar;
  2. de Bibliotheek op school voor primair onderwijs, voortgezet onderwijs (met name vmbo en praktijkonderwijs), middelbaar beroepsonderwijs, pabo en lerarenopleidingen - 4-24 jaar;
  3. structurele netwerkvorming leesbevordering op strategisch, beleidsmatig en uitvoerend niveau;
  4. bij de Gezinsaanpak (leesbevorderingsactiviteiten voor taalarme gezinnen) komt de komende jaren de verbinding tussen preventie en curatie centraler te staan waarbij er een grotere rol is voor gemeenten.


Kunst van Lezen in 2016-2019 onderdeel van Actieprogramma
Tel mee met Taal
In de periode 2016-2018  hebben de toenmalige bewindslieden Minister Bussemaker (OCW), minister Asscher (SZW), staatssecretaris Klijnsma (SZW) en staatssecretaris Van Rijn (VWS) ruim € 50 miljoen uitgetrokken voor de bestrijding van laaggeletterdheid en voor leesbevordering via het actieprogramma Tel mee met Taal. In maart 2018 is dit programma met een jaar verlengd door het Kabinet Rutte III.

Volgens opeenvolgende kabinetten is een goede taalbeheersing dé sleutel om mee te kunnen doen in de samenleving. Geen enkel kind mag meer opgroeien in een taalarme omgeving: ‘We moeten de estafette stoppen, waarbij laaggeletterde generaties binnen gezinnen elkaar het stokje blijven doorgeven en er groepen mensen zijn in de samenleving die niet mee kunnen doen.’ Eind 2018 bleek dat met het actieplan Tel mee met Taal 85.000 mensen hun taalbeheersing flink verbeterd hebben en dat ruim een miljoen kinderen tot en met de basisschoolleeftijd bereikt zijn met leesbevorderingsactiviteiten waardoor de taalvaardigheid en het leesplezier toegenomen zijn.

Voortzetting Kunst van Lezen
Kunst van Lezen (BoekStart en de Bibliotheek op school) is een belangrijk onderdeel gebleken van Tel mee met Taal.

Het Actieplan Kunst van Lezen, uitgevoerd door Stichting Lezen en de Koninklijke Bibliotheek, wordt tot en met 2019 voortgezet. Kunst van Lezen wordt versterkt en in het hele land uitgevoerd. Verder is in 2016 een pilot gestart rond extra inzet bij ouders met een lage taalvaardigheid en hun kinderen. Voor deze pilot is € 0,5 miljoen per jaar beschikbaar. Voor het reguliere Actieplan Kunst van Lezen is net als de afgelopen jaren € 2,85 miljoen per jaar uitgetrokken. In totaal is tot en met 2019 ruim 13 miljoen euro uitgetrokken voor leesbevordering binnen Tel mee met Taal.

Inhoud Kunst van Lezen
Kunst van Lezen kent drie programmalijnen:
· BoekStart (BoekStart voor baby's, BoekStart in de kinderopvang en de BoekStartcoach)
· De Bibliotheek op school (basis- en voortgezet onderwijs)
· Leesbevorderingsnetwerken op strategisch, beleidsmatig en uitvoerend niveau

Leesbevordering is het meest effectief bij een doorlopend aanbod van ondersteunende en bij het taalonderwijs aansluitende activiteiten. Leesbevorderingsbeleid kan het best worden vormgegeven in structurele en inhoudelijke samenwerking met belangrijke instanties zoals overheden, vakinstellingen, consultatiebureaus en onderwijsinstellingen. Plezier in lezen, bij voorkeur van cultureel waardevolle teksten, is een belangrijk vertrekpunt bij de programmalijnen. Stichting Lezen en de Koninklijke Bibliotheek vervullen een coördinerende en uitvoerende rol waarbij zij gebruikmaken van de inzet en kennis van experts op het terrein van leesbevordering en onderzoek. Het uitvoeren van de activiteiten wordt door Bibliotheekorganisaties (zowel Provinciale Ondersteuningsinstellingen in SPN-verband als basisbibliotheken) ondernomen in constructieve samenwerking met hun lokale partners zoals gemeente, voorschoolse educatie, onderwijs en jeugdgezondheidszorg. Nauwe contacten worden onderhouden met landelijke organisaties die een belangrijke rol spelen binnen de diverse programmalijnen zoals VOB, Bibliotheek.nl, VNG, Actiz, Stichting entoen.nu, MO-groep, PO-Raad en VO-Raad. Verder wordt afgestemd met Stichting CPNB, de SchrijversCentrale, Stichting Lezen & Schrijven (met name v.w.b. de gezinsaanpak) en vakorganisaties binnen het boekenvak.

Korte historie Kunst van Lezen
in het voorjaar van 2008 schreef oud-minister Plasterk (OCW) aan de Tweede Kamer: ‘Over het enorme belang van lezen bestaat geen discussie. Lezen is een onmisbare vaardigheid in de samenleving.’ Dit luidde het begin in van het leesbevorderingsprogramma Kunst van Lezen. Oud-staatssecretaris Van Bijsterveldt (OCW) concludeerde in een brief in juli 2010: ‘Halverwege de eerste looptijd van het programma Kunst van Lezen constateer ik dat er de afgelopen twee jaar veel in gang is gezet. Uit wat in drie van de vier deelprogramma’s op kleine schaal is begonnen, zijn landelijk overdraagbare modellen ontwikkeld die thans de basis vormen voor succesvolle uitbreiding van activiteiten door het hele land.’

In 2012 werd bekend dat de projectsubsidie voor Kunst van Lezen tot 2016 (jaarlijks bijna 3 miljoen euro) officieel werd toegekend door voormalig staatssecretaris Zijlstra. Hij schreef in de toekenningsbrief: ‘Binnen mijn cultuurbeleid neemt cultuureducatie een belangrijke plaats in. Kunst van Lezen levert door zijn programmatische opzet een wezenlijke, aanvullende bijdrage aan de reguliere subsidieverstrekking aan culturele instellingen en scholen. Het programma versterkt tevens de maatschappelijke functie die Bibliotheken vervullen en ondersteunt daarmee de bibliotheekvernieuwing.’

Van 2016 tot en met 2019 is Kunst van Lezen het preventieve onderdeel van Tel mee met Taal.

In 2014 is Kunst van Lezen positief geëvalueerd. In 2017 en 2019 is Kunst van Lezen als onderdeel van Tel mee met Taal twee keer positief geëvalueerd, kijk hier voor meer informatie.

Voor de uitvoering van het programma was in 2008 1 miljoen euro beschikbaar, voor 2009 2 miljoen euro, voor 2010 en 2011 3 miljoen euro jaarlijks. In 2012 2,93 miljoen euro en in 2013, 2014 en 2015 2,85 miljoen euro jaarlijks. In de periode 2016-2019 was dat 3,35 miljoen euro jaarlijks.

Regeling heroverweging stimuleringsbijdrage
Stichting Lezen heeft een reglement voor de behandeling van een verzoek tot heroverweging van een aanvraag gedaan in het kader van de Stimuleringsbijdragen Leesbevorderingsprogramma’s.