DE Bibliotheek binnen pilots taalachterstanden
Kunst van Lezen op de basisschool, zo noemen we dit onderdeel van Kunst van Lezen. Het project is in volle gang op zo’n 60 basisscholen (deelnemers aan de Taalachterstandenpilots) verspreid over het hele land. De aanpak van de 12 betrokken basisbibliotheken verschilt niet alleen per bibliotheek, maar soms ook per school. Waar de ene bibliotheek begint met activiteiten met de kinderen, gaat de andere bibliotheek juist meer op beleidsniveau met de schoolteams aan de slag. De ene school was al gewend om veel met de bibliotheek samen te werken, maar wil deze pilot aangrijpen om die samenwerking meer te structureren, voor de andere school is het allemaal nieuw.
Frontaal presenteren
De grote gemene deler is dat er op alle scholen mooie nieuwe boeken komen. Boeken die veelal frontaal worden gepresenteerd in aantrekkelijke meubels. Dit heeft al snel als resultaat dat kinderen het leuker gaan vinden om te lezen. Daarnaast zijn er de activiteiten en leesbevorderingprogramma’s die in de klas plaatsvinden. Kinderen ervaren dat lezen leuk is en daardoor groeit het leesplezier. Meer leesplezier leidt tot meer lezen en meer lezen leidt tot betere prestaties!
Kansen
Voor alle bibliotheken geldt dat Kunst van Lezen wordt ervaren als een enorme kans om de banden met het basisonderwijs te verstevigen en een structurele basis te geven. Door de intensieve samenwerking leert men wederzijdse werkgebieden, mogelijkheden en onmogelijkheden kennen.
Naar een schoolbibliotheek nieuwe stijl
Voor steeds meer kinderen, jongeren en volwassenen is lezen geen vanzelfsprekende bezigheid meer. Het aantal bibliotheekleden en uitleningen neemt af en de bibliotheken beraden zich op de vraag hoe zij in de toekomst een andere rol kunnen gaan vervullen. Een van de mogelijkheden is een nauwe samenwerking met basisscholen. Stichting Lezen en het Sectorinstituut Openbare Bibliotheken hebben onderzoeksbureau Oberon de opdracht gegeven een landelijk overdraagbaar model op te stellen voor het realiseren van een volwaardige schoolbibliotheek op basisscholen. Dit heeft geresulteerd in de brochure Naar een schoolbibliotheek nieuwe stijl. Een invoeringsmodel voor bibliotheken op basisscholen. die op 23 maart is verschenen. U kunt de brochure hier downloaden.
Pilotbibliotheken
De eerste vijf pilots (Almere, Emmen, Heerlen, Utrecht en drie locaties in de provincie Zeeland) zullen aan het eind van het schooljaar 2009-2010 worden afgesloten. De harde cijfers van de resultaten zullen nog op zich laten wachten, maar de reacties van de betrokkenen zijn veelbelovend: vrijwel iedereen is erg enthousiast over deze aanpak en de rol van de bibliotheek hierin. Leerkrachten zien dat kinderen gretig zijn om een nieuw boek uit te kiezen, de bibliotheekmedewerkers worden enthousiast begroet en er vinden vele gesprekjes plaats over lezen en boeken: tussen kinderen, met de leerkracht, met de bibliotheekmedewerker. Er wordt meer en met meer plezier gelezen.
Sinds september 2009 zijn er vijf nieuwe pilots bijgekomen: Bergen op Zoom, Biblioplus (Boxmeer e.o.), Nijmegen, Opsterland (Friesland) en Vlaardingen. Zij kunnen profiteren van de ervaringen van de eerste pilots, maar zullen uiteraard hun eigen obstakels moeten overwinnen. Deze pilots zullen doorlopen tot en met schooljaar 2010-2011.
Deskundigheidsbevordering
Om in de basisschool goed te kunnen functioneren is het van belang dat bibliotheekmedewerkers meer weten over, onder andere, taalonderwijs, leesmethodes, leesproblemen en didactische werkvormen. Om aan die behoefte te voldoen heeft Kunst van Lezen samenwerking gezocht met ROC Midden Nederland en is een module Bibliotheekmedewerker in het Basisonderwijs ontwikkeld. Deze module werd in het voorjaar van 2010 enkele keren gegeven aan bibliotheekmedewerkers van de Kunst van Lezen-bibliotheken en zal vanaf het najaar 2011 worden aangeboden in het hele land.
Open Boek
De cursus Open Boek leidt basisschoolleerkrachten op tot leescoördinator. In het voorjaar van 2011 zullen ruim 40 specialisten jeugdbibliotheekwerk worden getraind om de cursus Open Boek te geven aan leerkrachten in hun eigen werkgebied. Binnen de school heeft de leescoördinator de taak het leesbevorderingsbeleid te bewaken. Hij/zij onderhoudt het contact met de bibliotheek, stelt een jaarplan leesbevordering op en organiseert activiteiten. Door het aanstellen van een leescoördinator wordt het leesbevorderingswerk binnen de school gewaarborgd. De bibliotheek kan het initiatief nemen tot een netwerk van leescoördinatoren in haar werkgebied.
Wat levert Kunst van Lezen in de basisschool op?
Naar aanleiding van de eindrapportage van de eerste pilots zal een aantal modellen worden ontwikkeld waarmee bibliotheken concreet aan de slag kunnen.
Kijk hier voor het volledige projectplan